Spelregels Court Piece Rung en Rang

Algemene regels

• Court Piece speel je met vier spelers. Teamgenoten zitten tegenover elkaar.
• Je gebruikt 52 speelkaarten, zonder jokers. Iedereen krijgt dertien kaarten.
• De kaartvolgorde van hoog naar laag is: aas, heer, vrouw, boer, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2.
• Het doel is om met je maat minstens zeven slagen te winnen.
• De caller, rechts van de deler, kiest troef en komt als eerste uit.
• Je speelt tegen de klok in.
• Kleur bekennen is verplicht als je kunt.
• Kun je niet bekennen? Dan mag je iedere andere kaart spelen. Troeven is niet verplicht.
• De hoogste kaart van de uitgekomen kleur wint, tenzij er troef is gespeeld. Dan wint de hoogste troef.
• De winnaar van de slag komt uit bij de volgende slag.

Het delen bij Court Piece

Kies voor de eerste ronde willekeurig een deler.

1. De deler schudt. De speler rechts van de deler mag het pak afnemen.
2. Iedereen krijgt vijf kaarten.
3. De caller bekijkt uitsluitend deze vijf kaarten en noemt de troefkleur.
4. Daarna krijgt iedereen tweemaal vier kaarten.
5. Iedereen heeft nu dertien kaarten en de caller begint.

De deelvolgorde is dus 5–4–4. Bij het kiezen van troef weet de caller nog niet welke acht kaarten erbij komen.

De troefkleur bepalen

De caller kiest harten, ruiten, klaveren of schoppen. Die kleur is voor de hele ronde sterker dan de andere kleuren. Binnen de troefkleur blijft de gewone kaartvolgorde gelden.

Voorbeeld: klaveren is troef en iemand komt uit met harten aas. Heb je geen harten, dan kun je de slag winnen met klaveren 2. Speelt iemand daarna een hogere klaveren, dan wint die speler. Heb je wel harten, dan moet je harten spelen.

Er is geen biedronde: de caller kiest direct de troefkleur.

Overzicht spellen en resultaten Court Piece

Dit overzicht geldt voor de basisvorm, ook wel Single Sir of Single Sar genoemd.

Gewoonlijk stopt de ronde zodra een koppel zeven slagen heeft.

Puntentelling Court Piece

De kaarten hebben geen afzonderlijke puntenwaarde. Het resultaat van de ronde bepaalt de score. Er bestaan verschillende telsystemen.

Een praktische puntentelling is:

De vermelde score is het totaal voor die ronde. Een court van de caller levert dus drie punten op, niet één plus drie. Speel bijvoorbeeld tot tien punten.

Bij de traditionele courttelling tellen gewone rondewinsten alleen mee voor de reeks van zeven. Een court wordt gescoord door de eerste zeven slagen of zeven opeenvolgende rondes te winnen. Na een court begint die reeks opnieuw. Spreek vooraf af welk telsysteem jullie gebruiken.

Wie deelt de volgende ronde

Het verliezende koppel levert de volgende deler:

Zo mag het winnende koppel in de volgende ronde troef kiezen.

Bijzondere regels en varianten

Single Sir de basisvorm

Bij Single Sir wordt iedere gewonnen slag meteen bij het eigen koppel gelegd. Zeven slagen winnen de ronde; de eerste zeven slagen winnen levert een court op.

In sommige spelgroepen betekent court uitsluitend dat een koppel alle dertien slagen wint. Spreek daarom vooraf af of jullie met de zeven- of dertienslagenregel spelen.

Double Sir en Double Sar

Bij Double Sir worden gewonnen slagen niet meteen verzameld. Ze komen gedekt op een gezamenlijke stapel midden op tafel.

• Alleen wanneer dezelfde speler twee opeenvolgende slagen wint, verzamelt diens koppel de hele middenstapel.
• Twee opeenvolgende slagen door verschillende partners zijn onvoldoende.
• Na het verzamelen begint een nieuwe stapel. Een derde achtereenvolgende slag van dezelfde speler blijft dus liggen; er is opnieuw een tweede nodig.
• De winnaar van de dertiende slag krijgt alle resterende slagen uit het midden.

Voorbeeld: er liggen vier slagen in het midden. Jij wint de vijfde en zesde slag. Je verzamelt alle zes voor jouw koppel, ook als tegenstanders eerdere slagen wonnen.

Alleen verzamelde slagen tellen. Met minstens zeven verzamelde slagen win je de ronde. Om binnen één ronde een court te scoren, moet je koppel alle dertien verzamelen. Heeft het andere koppel nog niets verzameld, speel dan door om dat resultaat te bepalen.

Hidden Rung en Hidden Rang

Bij Hidden Rung blijft de troefkleur aanvankelijk geheim. De caller legt één van de eerste vijf kaarten gedekt apart. Deze kaart bepaalt de latere troefkleur en kan pas na het onthullen worden gespeeld.

• Tot de onthulling wordt zonder werkende troef gespeeld.
• Een speler die niet kan bekennen, mag vragen om de troefkaart te tonen.
• Wie daarom vraagt, moet daarna troeven als dat mogelijk is.
• De caller mag de kaart ook onthullen bij het uitkomen en moet dan troef uitkomen.
• De onthulde kaart komt terug in de hand van de caller.

Troef werkt vanaf het moment van onthullen. Een eerder bijgespeelde kaart van die kleur wordt niet achteraf troef. Was die kleur zelf uitgekomen, dan blijft de hoogste kaart daarvan bepalend.

Hidden Rung kan met Single Sir worden gespeeld: iedere slag telt direct en zeven slagen winnen. Er bestaat ook een Double Sir-versie met een middenstapel. Spreek vooraf af welke combinatie jullie gebruiken.

Be-ranga: troef ontstaat tijdens het spelen

Bij Be-ranga kiest niemand vooraf troef. Iedereen krijgt dertien kaarten en de speler rechts van de deler begint.

De eerste speler die niet kan bekennen, speelt een andere kleur. Die kleur wordt onmiddellijk troef, ook voor de lopende slag.

Voorbeeld: schoppen wordt uitgekomen. Jij hebt geen schoppen en speelt ruiten 8. Ruiten wordt troef. Jouw kaart verslaat de schoppen, tenzij later een hogere ruiten wordt gespeeld.

Er bestaan twee vormen:

Bij Be-ranga Double Sar kan de stapel voor het eerst worden verzameld in de slag ná het ontstaan van troef. Wint dezelfde speler zowel de troefbepalende slag als de volgende, dan mag die de stapel nemen. De winnaar van de laatste slag verzamelt wat overblijft.

Aanvullende huisregels

Sommige groepen gebruiken extra afspraken:

• Opnieuw delen: de caller mag een nieuwe hand vragen als alle eerste vijf kaarten lager zijn dan een boer.
• Troef via een latere kaart: een vooraf aangewezen kaart bepaalt troef, bijvoorbeeld de zevende, tiende of dertiende kaart van de caller.
• Aas op aas bij Double Sir: twee opeenvolgende slagen winnen met azen geeft geen recht om de stapel te verzamelen.
• Beperkte verzamelmomenten: bij Double Sir mag de stapel niet na bepaalde slagen worden opgepakt, bijvoorbeeld na de tweede of twaalfde slag.

Deze regels gelden alleen als jullie ze vooraf afspreken.

Korte geschiedenis van Court Piece

Court Piece hoort bij de kaartspeltradities van Zuid-Azië en wordt veel gespeeld in India en Pakistan. De namen Rung, Rang, Coat Piece en Court Piece verwijzen doorgaans naar hetzelfde basisspel.

Het spel wordt binnen families en vriendengroepen doorgegeven. Daardoor bestaan verschillende puntentellingen, betekenissen van court en afspraken over troef. De naam Rung of Rang vertelt op zichzelf dus niet welke variant iemand speelt.

Verwante kaartspellen

Court Piece vertoont grote overeenkomsten met troefcall. Beide speel je met twee koppels en een troefkeuze op basis van vijf kaarten. De puntentelling en aanvullende regels verschillen.

Ook het Iraanse hokm behoort tot deze familie. Court Piece wordt daarnaast tot de whistgroep gerekend: slagen winnen, kleur bekennen en samenwerken met een vaste partner staan centraal.

Meer leren over kaartspellen

In ons kenniscentrum vind je spelregels en uitleg over meer kaartspellen, waaronder troefcall, rikken en toepen.